Nghiên cứu khoa học về vi chất Kẽm tại Việt Nam | Trẻ biếng ăn phải làm sao
Home | Dinh Dưỡng Đúng Cách | Nghiên cứu khoa học về vi chất Kẽm tại Việt Nam

Nghiên cứu khoa học về vi chất Kẽm tại Việt Nam

Kẽm là vi chất dinh dưỡng có vai trò hết sức quan trọng đối với cơ thể. Kẽm tham gia vào rất nhiều thành phần các enzym trong cơ thể, giúp tăng tổng hợp protein, phân chia tế bào, thúc đẩy sự tăng trưởng, tăng cảm giác ngon miệng nên rất quan trọng đối với trẻ em. Kẽm kích thích hoạt động của khoảng 100 enzym, là những chất xúc tác phản ứng sinh hóa trong cơ thể. Kẽm giúp phát triển và duy trì hoạt động hiệu quả của hệ thống miễn dịch, cần thiết cho việc bảo vệ cơ thể trước bệnh tật, làm vết thương mau lành, giúp bảo vệ vị giác và khứu giác và cần thiết cho sự tổng hợp DNA.

Thiếu kẽm, sự chuyển hóa của các tế bào vị giác bị ảnh hưởng, gây biếng ăn do rối loạn vị giác. Nếu thiếu kẽm cơ thể sẽ chậm và ngừng phát triển, sự phân chia tế bào sẽ khó xảy ra nên ảnh hưởng trầm trọng đến sự tăng trưởng .Trẻ em thiếu kẽm thường biếng ăn, còi cọc và chậm lớn. Bổ sung kẽm cho trẻ bị suy dinh dưỡng thấp còi (kém phát triển về chiều cao), có tác dụng phục hồi rõ rệt cả về tốc độ phát triển chiều cao và cân nặng, làm tăng nồng độ hormon IGF-1, một yếu tố tăng trưởng quan trọng của cơ thể. Theo nghiên cứu của tác giả Castillo – Duran, việc bổ sung kẽm cho trẻ sinh ra nhẹ cân so với tuổi thai cho thấy có sự tăng trưởng tốt về chiều cao và cả cân nặng trong 6 tháng đầu đời. Như vậy để trẻ có chiều cao tốt thì trong chế độ ăn của bà mẹ từ lúc có thai cho đến chế độ ăn của con sau khi sinh đều phải có đầy đủ kẽm.

Không chỉ có tác dụng với thể chất, tình trạng thiếu kẽm còn ảnh hưởng xấu đến tinh thần, làm dễ nổi cáu. Nguyên nhân do kẽm giúp vận chuyển canxi vào não, mà canxi là một trong những chất quan trọng giúp ổn định thần kinh.

2469307_zinc_khoang_chat_cho_be

Nghiên cứu 1: Hiệu quả bổ sung bánh quy giàu sắt, kẽm lên tình trạng dinh dưỡng và vi chất ở trẻ em 3-5 tuổi tại xã EaHiu, huyện Krông Pách, tỉnh Đắk Lắk

Tác giả: Đặng Oanh, Nguyễn Thị Thùy, Nguyễn Xuân Ninh và cs

Với mục đích nghiên cứu hiệu quả cải thiện tình trạng dinh dưỡng của trẻ em bằng bánh quy có bổ sung sắt, kẽm, nghiên cứu được tiến hành tại trường mầm non Bình Minh, xã EaHiu, huyện Krông Pách, tỉnh Đắk Lắk năm 2009. Đối tượng nghiên cứu được chia ngẫu nhiên thành 2 nhóm: nhóm can thiệp bằng bánh quy có bổ sung sắt, kẽm và nhóm chứng. Thời gian can thiệp là 85 ngày.
Đối tượng nghiên cứu được cân, đo, đánh giá tình trạng dinh dưỡng (WAZ-score và HAZ-score), xét nghiệm hemoglobin, ferritin huyết thanh, kẽm huyết thanh trước và sau can thiệp. 
Kết quả
: 100% trẻ chấp nhận sử dụng bánh. Chỉ số WAZ-score và HAZ-score không thay đổi sau can thiệp ở cả hai nhóm. Hàm lượng trung bình hemoglobin tăng 1,577±1,714mg/dL (tăng có ý nghĩa từ 11,360±1,192mg/dL trước can thiệp lên 12,937±1,834mg/dL sau can thiệp); hàm lượng trung bình ferritin huyết thanh tăng 15,555±28,372mg/L (tăng có ý nghĩa từ 50,680±34,862mg/L trước can thiệp lên 66,235±42,479mg/L sau can thiệp); hàm lượng trung bình kẽm huyết thanh tăng 1,366±1,520mmol/L (tăng có ý nghĩa từ 9,040 ± 2,95 mmol/L trước can thiệp lên 10,138±1,686mmol/L sau can thiệp).

Tạp chí Dinh dưỡng & thực phẩm – Tập 10 – số 3 – Tháng 9 năm 2014

Nghiên cứu 2: Tác dụng của bổ sung kẽm lên tình trạng suy giảm tiêu thụ nămg lượng và các rối loạn đi kèm ở trẻ em

Tác giả: Nguyễn Thanh Danh, Tạ Thị Anh Hoa

Tóm tắt tiếng Việt

Bổ sung kẽm có vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa SDD qua tác động điều trị sớm tình trạng suy giảm tiêu thụ năng lượng (TTNL) ở trẻ em và các rối loạn có hại đi kèm, góp phần cải thiện tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe cho trẻ em. Trong đó, có một số tác dụng của kẽm mới được phát hiện đáng được quan tâm như chán ăn chọn lọc với thịt cá, nôn trớ kéo dài, rối loạn giấc ngủ và nặng hơn là khóc đêm kéo dài đã chỉ ra nhu cầu cần thiếu cho các nghiên cứu rộng hơn.

Các rối loạn Các biểu hiện lâm sàng – dịch tễ Tính chất
Rối loạn tiêu hóa 1.   Chán ăn, giảm ăn, giảm bú kéo dài.

2.   Chán ăn chọn lọc với thịt cá.

3.   Nôn trớ không do bệnh ngoại khoa.

Vừa là nguyên nhân, vừa là hậu quả của thiếu Zn và suy giảm TTNL
Suy giảm miễn dịch 4. Nhiễm trùng tái diễn nhiều lần.
Rối loạn thần kinh 5. Rối loạn giấc ngủ: ngủ ít, trằn trọc, khó ngủ, thức giấc, khóc đêm. Hậu quả của thiếu Zn và suy giảm TTNL
Thay đổi nhân trắc 6. Trẻ sinh ra nhẹ cân, chậm tăng trưởng thể chất, cơ bắp mềm nhão

Tạp chí Dinh dưỡng & thực phẩm – Số 2 Tháng 11 năm 2003

Đề tài 3: Tác dụng của bổ sung kẽm lên trẻ em suy dinh dưỡng có hàm lượng kẽm huyết thanh cần trong giới hạn bình thường

Tác giả: TS. Nguyễn Thanh Danh Trung tâm dinh dưỡng TP.HCM

Mục tiêu: Đánh giá tác dụng của bổ sung kẽm trên trẻ em suy dinh dưỡng có hàm lượng kẽm huyết thanh bình thường.

Phương pháp: Dùng phương pháp thử nghiệm lâm sàng  phân nhóm ngẫu nhiên mù đơn. 104 trẻ suy dinh dưỡng có độ tuổi từ 3-36 tháng được chọn vào nghiên cứu: 57 trẻ phân vào nhóm A được bổ sung 10 mg kẽm nguyên tố/ ngày dưới dạng gluconate cùng với sắt và đa sinh tố liều bổ sung, 47 trẻ được phân vào nhóm B chỉ bổ sung sắt và đa sinh tố, không bổ sung kẽm trong 90 ngày. Sau cuộc nghiên cứu 11 trẻ ở nhóm A và 13 trẻ ở nhóm B đó bị loại. Nhóm A được chia thành 2 nhóm nhỏ hơn (25 trẻ có kẽm huyết thanh ³70 mg/dl và 27 trẻ có kẽm huyết thanh <70 mg/dl).


Kết quả: 
Tăng trọng của nhóm kẽm so với nhóm chứng: 801 ± 276 g vs 523 ± 251g trẻ/ 90 ngày, P < 0.01 và tăng chiều cao: 3,16 ± 0,54 cm so với  2,33 ± 0,52cm trẻ/ 90 ngày, P < 0.001. Vào cỏc ngày  30, 60, 90, Tăng trọng [g/trẻ/tháng] (503 ± 234g so với  314 ± 218g, P < 0.01; 179 ± 116g so với  158 ± 102g, P > 0.05; 259 ± 172g so với 178 ± 106g, P < 0.02) và tăng chiều cao [cm/trẻ/tháng] (1,14 ± 0,3cm so với 0,93± 0,28cm, P< 0.01; 1,17 ± 0,32cm so với  0,97 ± 0,29cm, P< 0.01; 1,19 ± 0,31cm so với  0,98 ± 0,27cm P< 0.0) ở tiểu nhóm có hàm lượng kẽm huyết thanh còn trong giới hạn bình thường thì cao hơn có ý nghĩa so với tiểu nhóm có hàm lượng kẽm huyết thanh thấp trong cùng nhóm A. Mức kẽm huyết thanh (77.6 ±  8.4 so với 72.4 ± 8.3 g/dl, P< 0.05) ở nhóm A cao hơn có ý nghĩa so với nhóm B.

Kết luận:  Nghiên cứu chỉ ra vai trò quan trọng của bổ sung kẽm trong phòng chống sớm suy dinh dưỡng cho trẻ em.

Tạp chí Dinh dưỡng & thực phẩm – Tập 2 – Số 3+4 – Tháng 11 năm 2006

21