Trẻ biếng ăn, nguyên nhân và cách điều trị | Trẻ biếng ăn phải làm sao
Home | Biếng Ăn Suy Dinh Dưỡng | Trẻ biếng ăn, nguyên nhân và cách điều trị

Trẻ biếng ăn, nguyên nhân và cách điều trị

Hiện tại, Việt Nam đang phải đương đầu với gánh nặng kép về dinh dưỡng gọi là suy dinh dưỡng (Gồm cả thiếu và thừa dinh dưỡng). Một mặt chúng ta đang phải cố gắng hạ thấp và tiến tới thanh toán các bệnh do thiếu dinh dưỡng gây ra như thiếu protein, năng lượng, còi xương, chiều cao thấp, thiếu iod dẫn đến bướu cổ…

Hiện tại, Việt Nam đang phải đương đầu với gánh nặng kép về dinh dưỡng gọi là suy dinh dưỡng (Gồm cả thiếu và thừa dinh dưỡng). Một mặt chúng ta đang phải cố gắng hạ thấp và tiến tới thanh toán các bệnh do thiếu dinh dưỡng gây ra như thiếu protein, năng lượng, còi xương, chiều cao thấp, thiếu iod dẫn đến bướu cổ… Một mặt, chúng ta đang hoạt động nhằm chủ động dự phòng và xử trí các các bệnh tật gây ra do thừa dinh dưỡng, thừa cân, béo phì, hội chứng chuyển hóa, các bệnh không lây liên quan đến chuyển hóa như: tim mạch, huyết áp, tiểu đường, ung thư…

Biếng ăn là tình trạng phổ biến ở nhiều trẻ nhỏ, khiến cha mẹ lo lắng.

Với các đối tượng trẻ em nhất là tuổi từ 1 đến 5 tuổi là giai đoạn phát triển rất nhanh về cả thể lực lẫn trí tuệ, nếu được chăm sóc hợp lý và chăm sóc tốt sẽ khỏe mạnh, thông minh, ít bệnh tật. Tuy nhiên, trẻ em cũng là đối tượng có nguy cơ bị suy dinh dưỡng do đang tuổi lớn và phát triển, nhu cầu năng lượng và các chất dinh dưỡng rất cao.

Nếu tính theo trọng lượng cơ thể thì nhu cầu về các chất dinh dưỡng cao hơn của người lớn. Nhưng do bộ máy tiêu hóa chưa hoàn chỉnh, trẻ hay bị rối loạn tiêu hóa và có thể dẫn tới suy dinh dưỡng. Cho nên cần quan tâm chăm sóc và nuôi dưỡng đảm bảo trẻ được ăn đủ các nhóm như tinh bột, lypid và nhiều chất xây dựng cơ thể như protein, chất khoáng.

Chuẩn đoán trẻ biếng ăn

1. Trẻ biếng ăn do bệnh sử

– Tiền căn sản khoa: sinh non, sinh nhẹ cân…
– Tiền căn gia đình.
– Tiền căn bệnh tật: trẻ biếng ăn do bệnh lý, biến chứng và hậu quả của biếng ăn
– Tiền căn về dinh dưỡng ở trẻ biếng ăn: Quá trình phát triển của trẻ, tốc độ tăng trưởng, thời điểm bắt đầu một loại thức ăn, số lượng thức ăn, thời gian ăn cho mỗi bữa, các biện pháp khi trẻ không ăn (đi chơi, xem tivi, kể chuyện, ép ăn, bỏ đói…)
– Các biểu hiện rối loạn của cơ thể gặp lặp đi, lặp lại khi trẻ ăn một loại thức ăn nào đó đặc biệt: nôn, ói, tiêu chảy, nổi mề đay, khó thở…

2. Đưa trẻ đi khám lâm sàng nếu tình trạng trở nên nghiêm trọng

– Xác định tình trạng dinh dưỡng: các chỉ số nhân trắc (Cân nặng, chiều cao, vòng đầu, …), tốc độ sinh trưởng.
– Xác định các bệnh lý nền làm cho trẻ khó ăn: Bệnh tai mũi họng, bệnh đường tiêu hóa, nội tiết, các rối loạn chuyển hóa, chức năng gan thận…
– Xác định các hậu quả nếu trẻ biếng ăn: Suy dinh dưỡng, thiếu máu, chậm phát triển tâm thần, vận động…
Khám cận lâm sàng: làm các xét nghiệm công thức máu, phân tích nước tiểu, X – quang, soi phân…

Dấu hiệu của trẻ biếng ăn

1. Khó ăn: Số bữa ăn hoặc lượng thức ăn trẻ ăn được ít hơn so với các trẻ cùng độ tuổi. Thời gian cho mỗi bữa ăn của trẻ kéo dài trên 30 phút.
2. Kén ăn: Trẻ chỉ ăn một vài loại thức ăn, không chịu ăn các loại thức ăn khác.
3. Không thích ăn: Trẻ thường có biểu hiện quấy nhiễu trong giờ ăn như: la khóc, giả vờ nôn ói, ngậm miệng, ngậm thức ăn,…
4. Sợ ăn: Do tâm lý, các rối loạn ăn uống, chán ăn tâm thần, trẻ bị các bệnh thực thể.
5. Trọng lượng: Cân nặng của trẻ nhẹ hơn so với cân nặng chuẩn cùng tuổi.
Nếu có 2 trong 5 dấu hiện của trẻ biếng ăn trở lên, trẻ cần được tham vấn, chẩn đoán và điều trị từ bác sĩ chuyên khoa.

Điều trị cho trẻ biếng ăn

1. Điều trị các nguyên nhân trẻ biếng ăn:

– Điều trị các bệnh nền làm trẻ biếng ăn.
– Cải thiện mối quan hệ của trẻ với cha mẹ.
– Giáo dục kiến thức về dinh dưỡng hợp lý theo lứa tuổi và tốc độ phát triển cho cha mẹ, kỹ thuật chế biến thức ăn.
– Tạo cảm giác thèm ăn cho trẻ: không cho trẻ ăn vặt trước bữa ăn, cho trẻ tham gia chuẩn bị bàn hay chuẩn bị món ăn, ngồi cùng bữa với gia đình hay bạn bè…
– Tạo kỷ luật trong ăn uống: Không cho xem tivi hay chơi trong bữa ăn, không kéo dài bữa ăn.
– Kiên nhẫn khi tập thức ăn mới cho trẻ.
– Tránh sử dụng thức ăn như phần thưởng hay hình phạt với trẻ.

2. Hỗ trợ dinh dưỡng:

Để hỗ trợ dinh dưỡng cho trẻ, các mẹ nên sử dụng các loại thuốc bổ kích thích trẻ ăn ngon miệng theo chỉ định của bác sĩ. Các mẹ không nên tùy tiện nghe theo lời mách bảo của người này người kia mà tự ý mua thuốc cho trẻ uống. Bởi vì không phải tình trạng sức khỏe và cơ địa của các bé là giống nhau hoàn toàn. Tự ý dùng thuốc có thể làm cho trẻ mắc các bệnh về đường tiêu hóa.

3. Hỗ trợ tâm lý:

Trong trường hợp xung đột cha mẹ và con cái, biếng ăn tâm lý, ám ảnh thức ăn…

21